Weesper porselein, chique en zeldzaam

Begin 8e eeuw werd er in China een revolutionaire uitvinding gedaan: porselein. Dit nieuwe soort keramiek was sterk, dun, hittebestendig en liet – in tegenstelling tot aardewerk – ook ongeglazuurd geen druppel vocht door. Honderden jaren later maakte Europa dankzij de VOC op grote schaal kennis met dit 'witte goud' en het was meteen een ware sensatie in de hoogste kringen. Al snel werden de eerste pogingen gedaan om het geheime recept voor porselein te kraken. Dat lukte rond 1709 voor het eerst in het Duitse Meissen. 

Het eerste Nederlandse porselein werd vanaf 1759 in Weesp gemaakt, in een voormalige jeneverstokerij aan de Kromme Elleboogsteeg. De fabriek was al in 1757 door kooplieden opgericht, maar ging niet lang daarna failliet en het is onbekend of er in dat eerste jaar daadwerkelijk porselein gemaakt is. Pas toen de drost van Muiden, Graaf van Gronsveld - van Diepenbroick-Impel de zaak overnam, kwam de porseleinproductie echt op gang.

Van Gronsveld trok ervaren modelleurs en schilders uit het buitenland aan, waaronder Louis Gerverot, die gespecialiseerd was in het schilderen van bloemen en (fantasie)vogels. Zo kon de Weesper porseleinfabriek al in de vroege productiejaren porselein van hoge kwaliteit leveren, die niet onderdeed voor het porselein uit Meissen. De fabriek maakte koffie- en theeserviezen, sierterrines en tabakspotten, die te herkennen zijn aan het merkteken van twee gekruiste degens en drie bollen, afkomstig uit het familiewapen van de graaf. 

Na verloop van tijd bleek de buitenlandse concurrentie toch te sterk en in 1769 ging de eerste porseleinfabriek van Nederland failliet. De inboedel werd verkocht aan dominee Joannes de Mol, die de productie naar Loosdrecht verplaatste. Toen ook die fabriek werd opgedoekt, werd er nog enige tijd in Ouder-Amstel en later in Nieuwer-Amstel porselein gemaakt. Uiteindelijk werd de productie van Hollands porselein in 1814 definitief gestaakt.

Door de korte productieperiode is Weesper (en Hollands) porselein zeer zeldzaam. Museum Weesp heeft een van de grootste collecties ter wereld, aangevuld met Amstel porselein en Loosdrechts porselein.

Museum Weesp organiseert regelmatig workshops porselein beschilderen, de data zijn terug te vinden in de activiteitenagenda. Daarnaast is het mogelijk om een kinderfeestje in het museum te vieren waarbij de kinderen in de huid kruipen van graaf of gravin, op deftige theevisite gaan en daarna zelf kopjes kunnen maken van witte klei.

 

 

 

Portret van de Graaf van Gronsveld door Guillaume de Spinny (collectie Museum Weesp).
Graaf van Gronsveld
Detail decoratie door Louis Geverot

Detail decoratie door Louis Geverot

Plan uw bezoek

Adres

Nieuwstraat 41
1381 BB Weesp
(0294) 491 245

Volg ons ook op Twitter (@museumweesp) voor nieuwtjes, extra informatie en vragen.

 

Bereikbaarheid

Vanaf NS station Weesp 10 minuten lopen.

Parkeergelegenheid op 5 minuten loopafstand van het museum.

Toegankelijk voor mindervaliden. Hulphonden toegestaan.